Tela seçimi teknik bir süreçtir (Kumaş + proses + hedef tutum = doğru ürün)
Bu sayfa; kağıt, dokuma, örme ve kıl tela farklarını, fusible uygulama yaklaşımını ve üretimde karşılaşılan temel sorunların teknik çözümlerini bir araya getirir.
Tela (interlining / interfacing); kumaşın içinde görünmeyen ama formu belirleyen katmandır. Yaka, manşet, pat, cep kapağı, kemer, ceket ön gibi bölgelerde destek, stabilite ve şekil koruma sağlar.
Tela seçimi, tek bir parametreye indirgenemez: kumaşın yapısı, esneme yönü, yıkama/finish, pres tipi ve hedeflenen tutum birlikte düşünülür.
| Tür | Ne zaman? | Artı | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Kağıt (Nonwoven) | Hafif destek, gömleklik, astar, cep | Ekonomik, geniş en seçenekleri | Parlama/iz, yıkama sonrası davranış |
| Dokuma (Woven) | Yaka/manşet/kemer, stabil form | Dokuma kumaşla uyumlu, daha kontrollü form | Yön (atkı/çözgü) ve çekme kontrolü |
| Örme (Knit) | Örme kumaşlar (esneklik korunacaksa) | Esnekliğe izin verir, daha doğal hareket | Aşırı basınç kumaşı “öldürebilir” |
| Kıl / Canvas | Ceket ön, klasik terzilik, roll | Şekil ve “roll” verir, premium yapı | Uygulama tekniği kritik (yön, bölge, dikiş) |
| Texfix (çift taraflı) | Aplike, geçici sabitleme, kat birleştirme | Pratik sabitleme, temiz işçilik | İz/sertlik ve yıkama dayanımı |
Seçimleri tamamlayın; sistem tela tipi + gsm aralığı ve teknik gerekçe üretir.
Başlangıç kontrol listesi
- Ön test: Kumaş + tela + pres kombinasyonunu küçük parçada deneyin.
- Isı / süre / basınç: Üçlü denge. Birini artırınca diğerlerini körlemesine artırmayın.
- Soğutma: Yapışma sonrası paneli düz zeminde soğutun; erken hareket kabarma yapabilir.
- Nem / buhar: Bazı kumaşlarda buhar işi bozar, bazılarında kurtarır. Numune şart.
- Yön: Dokuma telada atkı/çözgü, örme telada esneme yönü kritik.
Referans proses aralıkları
Üretici teknik dokümanlarında sık karşılaşılan aralıklar: ~127–138°C / 12–18 sn / 2–4 bar (örme grubu) ve ~143–166°C / 15–20 sn (dokuma grubu).
- Neden: düşük ısı/süre, yetersiz basınç, yetersiz soğutma, kumaş finish’i, yapışkan uyumsuzluğu.
- Çözüm: hedef değerleri küçük adımlarla ayarla; soğutmayı uzat; gerekiyorsa farklı yapışkan tipi dene.
- Neden: fazla ısı/basınç, ince kumaş, yanlış yapışkan yoğunluğu (dot), yanlış yüzey.
- Çözüm: ısıyı düşür; pres bezi kullan; daha ince tela veya farklı dot yapısı dene.
- Neden: kumaş ve telanın çekme davranışı farklı; yön hatası; proses sonrası hareket.
- Çözüm: dokuma telada yönü kontrol et; ön terbiye / stabilizasyon düşün; numune yıkaması yap.
- Neden: düşük fuseline sıcaklığı, yetersiz süre, kumaş üzerinde silikon/kaplama, yanlış yapışkan tipi.
- Çözüm: fuseline sıcaklığını ölç; süreyi artır; kumaş finish bilgisi iste; uygun yapışkan (PA/PE/PES) seç.
- GSM (g/m²): 1 m² telanın gram cinsinden ağırlığı.
- En: Telanın rulo genişliği (cm).
- Top / rulo: Telanın sarım uzunluğu (m).
- Dot (nokta) coating: Yapışkanın nokta formunda dağıtılması (esneklik ve nefes için önemli).
- Fuseline sıcaklığı: Kumaş ile tela arasındaki gerçek yapışma hattının sıcaklığı.
- PA / PE / PES: Polyamide / Polyethylene / Polyester bazlı yapışkan tipleri.
- Fire: Kesim/yerleşim kaynaklı kayıp oranı (genelde %5–%15 arası değişebilir).
- Dokuma kumaş + dokuma tela çoğu zaman “daha stabil” sonuç verir.
- Örme kumaşta örme tela, esnekliği korumada avantajlıdır.
- Kıl tela: premium form; yanlış yerde kullanılırsa “karton” hissi verir.
- Üretim öncesi numune doğrulaması, kalite istikrarının temel adımıdır.